"Morze, plaża, świeże powietrze, relaks i odpoczynek… jeżeli tego właśnie potrzebujesz to zapraszamy do naszych apartamentów położonych zaledwie 100 metrów od głównej promenady i tylko 3 minutki spacerkiem do morza i dużej piaszczystej plaży…..

Przewodnik po Jastrzębiej Górze



Jastrzebia Góra: Wille

Secesyjne i modernistyczne wille (1 poł. XX w.).

do mapki

Jastrzebia Góra: Nowa Warszawa

W latach 30. ubiegłego wieku Jastrzebia Góra stała sie modnym kapieliskiem. Inwestowali tu głównie finansisci z Warszawy, wielu warszawiaków spedzało w Jastrzebiej Górze urlopy. Na plazy, w eleganckich pensjonatach i lokalach mozna było spotkac najbardziej wpływowych polityków, przedstawicieli arystokratycznych rodów, wysokiej rangi oficerów czy majetnych przedsiebiorców. Miejscowosc nazywano Nowa Warszawa. W 1938 r. zbudowano tu niespotykana na polskim wybrzezu konstrukcje - wyciag plazowy Swiatowid. Był wygodna alternatywa dla tych, którzy nie chcieli na własnych nogach pokonywac stromizny klifu o ponad 30-metrowej wysokosci. W betonowej wiezy kursowała winda przewozaca wczasowiczów na plaze. Swiatowid opierał sie dzielnie zywiołowi morskiemu, az do 1971 r., gdy po kolejnym sztormie wieza przechyliła sie na tyle niebezpiecznie, ze trzeba ja było zamknac. 10 lat pózniej ostatecznie runeła. Sladem po unikalnej konstrukcji jest nazwa Promenada Swiatowida, która nosi główny deptak Jastrzebiej Góry. 200 m na wschód od punktu widokowego na koncu promenady, w okolicy szkoły podstawowej stoi obelisk Gwiazda Północy. Informuje, ze w tym miejscu Polska osiaga północny kres swojego terytorium. Współrzedne geograficzne tego szczególnego miejsca to: 545008N i 181810E.

do mapki

Jastrzebia Góra: Gwiazda Północy

Na wysokim klifie niedaleko Promenady Swiatowita w Jastrzebiej Górze ustawiono obelisk symbolizujacy najdalej na północ wysuniety lad w Polsce. Przez wiele lat uwazano, ze punkt ten znajduje sie na Rozewiu. Obok obelisku znajduje sie punkt widokowy, zktórego rozciaga sie piekna panorama klifów oraz Bałtyku.

do mapki

Jastrzebia Góra: Wawóz Lisi Jar

Wawóz Lisi Jar liczy ok. 350 m długosci. W 1932 roku u jego wylotu ustawiono obelisk zwienczony kula z orłem wzbijajacym sie do lotu. Pomnik ten miał upamietniac miejsce, do którego dopłynał król Zygmunt III Waza po nieudanej wyprawie wojennej przeciwko Szwecji.

do mapki

Rozewie: Rozewska bliza

Bliza to po kaszubsku latarnia morska. Bliza rozewska (54st49min54sekN/18st20min20sekE) to najbardziej znana z latarn polskiego wybrzeza. Zaczeła prace w 1822 r. W latach 1875-1910 na Przyladku Rozewie działały dwie latarnie. Stary opuszczony obiekt stoi do dzisiaj kilkaset metrów na zachód od pracujacej nieprzerwanie staruszki. Dwukrotnie wieza blizy musiała byc podwyzszana. Aby sygnał swietlny wysyłany na odległosc 48 km mógł byc bez przeszkód identyfikowany na morzu, trzeba było umieszczac laterne wyzej niz korony sasiadujacych z nia dorodnych buków z rozewskiego klifu. Od wielu lat latarnia morska na Rozewiu jest otwarta dla publicznosci. We wnetrzu warto zobaczyc stała wystawe Muzeum Latarnictwa Morskiego. Niestety w porze ciepłej bukowe listowie skutecznie zasłania widok na morze z dostepnej dla turystów 2 www.polskaniezwykla.pl najnizszej z trzech galerii. Latarnia jest czynna od poczatku maja do konca wrzesnia w godz. 10.00-14.00 i 15.00-18.00. Po sezonie zwiedzanie jest mozliwe wyłacznie po wczesniejszym telefonicznym umówieniu, tel. 58 674 95 42. Po zwiedzeniu latarni warto zejsc schodkami, pokonujac stromizne 50- metrowego klifu. Atrakcyjny spacer przez buczyne rezerwatu Przyladek Rozewski konczy sie na plazy - w tym miejscu jeszcze w koncu XIX w. brzeg umocniono betonowa opaska. Według podreczników i wielu innych oficjalnych zródeł gdzies tutaj powinien znajdowac sie skrajnie północny fragment terytorium naszego kraju. Precyzyjne pomiary geodezyjne wykazały, ze to nieprawda. Najbardziej na północ wysuniety punkt Polski znajduje sie ponad 2 km na zachód od Rozewia, na plazach Jastrzebiej Góry (patrz: tekst pt. Nowa Warszawa).

do mapki

Chłapowo: Damroka

Damroka to imie zenskie spotykane tylko na Kaszubach. To takze nazwa pracowni bursztynu pana Mariana Zawadzkiego w Chłapowie. W tym ciekawym miejscu powstaja wspaniałe wisiorki, broszki, bransoletki, pierscionki, bursztynowe rzezby i korale. Warto zobaczyc, jak z niepozornych bryłek bursztynu w pracowni Damroka rodza sie misterne precjoza wywołujace zachwyt i pozadanie zwłaszcza płci pieknej. Dla zorganizowanych grup turystów prowadzone sa prelekcje na temat bursztynu. Pan Marian niezwykle barwnie opowiada o historii jego powstania, przytacza legendy i anegdoty, uczy, jak odróznic prawdziwy bursztyn od podróbki. Z bursztynowego pyłu wyczarowuje magiczne ognie i zdradza niektóre tajniki warsztatu bursztynnika. Chetni moga samodzielnie spróbowac wyrzezbic własne dziełko w kawałku bursztynu (i przekonac sie, ze bynajmniej nie jest to proste). Urzadzenie, którym pan Marian rzezbi piekne róze czy kamee, kojarzy sie bardziej z gabinetem dentystycznym niz pracownia artysty. Podstawowa działalnoscia Damroki jest produkcja, nalezy zatem wczesniej umówic termin wizyty (tel. 0 603 584 342). Przy pracowni działa niewielki sklep, w którym mozna nabyc jantarowa pamiatke wykonana przez pana Mariana. Na specjalne zlecenie swoich klientów pan Zawadzki tworzy prawdziwe dzieła sztuki. Zdjecia bursztynowych rózanców, misternych szkatułek i zaglowców, które czesto ze swymi nabywcami opusciły granice naszego kraju, obejrzec mozna w porfolio bursztynnika. Damroka - Władysławowo-Chłapowo ul. Władysławowska 56

do mapki

Strzelno: Kosciół sw. Marii Magdaleny

Neogotycki kosciół z 1830 r. z drewniana wieza, która zastapiono murowana w 1975 r. Wnetrze salowej swiatyni wyposazono w stylu wczesnobarokowym. Pochodzi ono głównie z oliwskiego koscioła opackiego i zostało przeniesione w 1686 r., w czasach kiedy Strzelno było wsia cysterska.

do mapki

Karwia: Parafia sw. Antoniego Padewskiego

Do roku 1957 wies nalezała do parafii pw. Marii Magdaleny w Strzelnie, oddalonym o 12 km. Problem znacznej odległosci bolesnie odczuwali nie tylko Karwianie, lecz równiez przybywajacy tu licznie juz w okresie miedzywojennym wczasowicze z całej Polski. Dzieki połaczonym staraniom mieszkanców wsi i letników, władze panstwowe udostepniły do celów kultu izbe szkolna w tzw. starej szkole. Odprawiały sie wiec w niej msze swiete codziennie w okresie sezonu wakacyjnego i co niedziele, w ciagu całego roku.

do mapki

Karwia: Tama chroniaca łaki przed morskimi falami

Tama chroniaca łaki przed morskimi falami (XIX w.).

do mapki

Władysławowo: Miasto dla sportowców

Spedzajac wakacje we Władysławowie lub okolicach, koniecznie trzeba odwiedzic Osrodek Przygotowan Olimpijskich w Cetniewie. To miejsce w historii polskiego sportu szczególne. Odkrył je legendarny trener kadry bokserów - Feliks Papa Stamm. Szukajac na poczatku lat 50. ubiegłego wieku bazy treningowej dla swoich podopiecznych, zwrócił uwage na Cetniewo, wtedy dosc odludne, ale urokliwe ze wzgledu na bliskosc morza. Stał tu tylko niepozorny drewniany pensjonat, w którym przed II wojna swiatowa zamieszkiwali polscy podoficerowie z nadmorskiego oddziału Korpusu Ochrony Pogranicza. Podczas wojny przyjezdzali tu na rehabilitacje niemieccy lotnicy z Luftwaffe. Feliks Stamm i jego sławni bokserzy: Leszek Drogosz, Kazimierz Pazdzior, Aleksy Antkiewicz czy Jerzy Kulej zrobili osrodkowi wspaniała promocje. Stopniowo rozrósł sie w ogromny, nowoczesny kompleks treningowy, jakim jest obecnie. Dzisiaj moga z niego korzystac wszyscy, nie tylko sportowcy. Zagorzali kibice maja okazje z bliska obserwowac, jak cwicza nasi siatkarze, koszykarze, bokserzy, zapasnicy czy pływacy. A kiedy juz skorzystamy z bogatej oferty osrodka, koniecznie powinnismy wybrac sie na spacer zbudowana tuz obok niego Aleja Gwiazd Sportu. Ciagnie sie ona od koscioła Wniebowziecia NMP az do plazy. Pierwsze gwiazdy wmurowano w Alei w 2000 r. Co roku w sierpniu podczas Festiwalu Sportu umieszczane sa kolejne granitowe bloki z odlanymi z mosiadzu gwiazdami z nazwiskami wybitnych polskich sportowców i trenerów. W Alei Gwiazd Sportu, która w 2006 r. liczyła juz 48 gwiazd, uhonorowani zostali m.in Irena Szewinska, Janusz Kusocinski, Feliks Stamm, Waldemar Baszanowski, Jacek Wszoła, Kazimierz Górski, Kazimierz Deyna czy Wojciech Fibak. Osrodek Przygotowan Olimpijskich Cetniewo im. Feliksa Stamma Władysławowo, ul. Zeromskiego 52, tel. 058 674 63 00

do mapki

Władysławowo: Kosciół Wniebowziecia NMP

Kosciół Wniebowziecia NMP (1932-1936), obecnie prezbiterium nowego koscioła MB Wniebowzietej Królowej Wychodzstwa Polskiego (1957-1961).

do mapki

Cetniewo: Aleja Gwiazd Sportu

Jest to deptak w dzielnicy Władysławowa - Cetniewie, na wzór Alei Gwiazd w Miedzy zdrojach. W aleje wkomponowane zostały gwiazdy z nazwiskami najwybitniejszych polskich sportowców i trenerów. Aleja zaczyna sie przed kosciołem Wniebowziecia NMP i prowadzi do plazy. Tuz przed zejsciem na plaze, po lewej stronie, znajduje sie Osrodek Przygotowan Olimpijskich.

do mapki

Łebcz: Neobarokowy kosciół sw. Marcina (1932)

Neobarokowy kosciół sw. Marcina (1932).

do mapki

Władysławowo: "...narodowi potrzebne jest morze, jak człowiekowi płuca..." (Józef Haller)

Dzien po symbolicznych zaslubinach Polski z morzem, 11 lutego 1920 r. gen. Józef Haller wraz z towarzyszami kutrem Gwiazda Morza wypłynał w pierwszy pod polska bandera rejs. Towarzyszacy mu ppłk. Henryk Baginski, zachwycony pieknem krajobrazów widzianych z pokładu kutra, zakupił 20 ha ziemi w poblizu osady Wielka Wies. W ksiegach notarialnych zakupiona ziemie na czesc dowódcy zapisał pod nazwa Hallerowo. Od Baginskiego czesc ziemi zakupili pózniej inni oficerowie, takze sam gen. Haller. Na swojej działce postawił drewniany dom letniskowy - Hallerówke. Hallerowo szybko stało sie ulubiona osada letniskowa Hallerczyków i ich bliskich. W 1926 r. powstało Stowarzyszenie Przyjaciół Hallerowa, które za cel postawiło sobie ekonomiczny, kulturalny i estetyczny rozwój osiedla. Zbudowano stacje kolejowa, utwardzono nawierzchnie dróg, wybudowano wille i pensjonaty, kaplice sw. Wojciecha, załozono park. Oficerska osada stała sie ekskluzywnym kurortem chetnie odwiedzanym przez wysokich ranga wojskowych, warszawska arystokracje, artystów i literatów. Po II wojnie swiatowej nazwisko generała Józefa Hallera zostało urzedowo zapomniane. Hallerówke i domy dawnych Hallerczyków przeznaczono na mieszkania kwaterunkowe... W 1963 r. Wielka Wies i Hallerowo zostały ze soba administracyjnie połaczone, a nowy organizm oprócz praw miejskich otrzymał nazwe: Władysławowo. Od 1990 r. w urokliwym domku generała miesci sie niewielkie muzeum - Centrum Pamieci Generała Józefa Hallera i Jego Zołnierzy, które gromadzi pamiatki po generale i Hallerczykach. W pobliskim budynku - dawnym domu generalskiego adiutanta Jana Dworzanskiego - ma siedzibe Muzeum Przyrodnicze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego, które warto zobaczyc.

do mapki

Władysławowo: Willa gen. Hallera

Willa drewniana, w tzw. stylu dworkowym (1922). Willa gen. Hallera, drewniana (l. 20. XX w.).

do mapki

Starzynski Dwór: Pomnik zołnierza Armii Czerwonej

Pomnik przedstawia siedzacego, nieuzbrojonego zołnierza, ze spuszczona głowa i zacisnieta piescia (skryta za plecami). Z przekazów najstarszych mieszkanców wsi wynika, ze w pierwszych miesiacach 1945 r. hitlerowcy przetransportowali do Starzynskiego Dworu grupe kilkunastu, a byc moze kilkudziesieciu jenców radzieckich. Zostali oni zamknieci w stodole, która stała w odległosci ok. 20 m od dzisiejszego pomnika. Jenców pilnowały straze, a mieszkancom wsi za kontakty z Rosjanami zagrozono smiercia na miejscu. Niemcy uciekajac przed Armia Czerwona podpalili stodołe. Jency spłoneli zywcem. W 2005 roku pomnik odrestaurowano oraz umieszczono pod nim tablice z napisem: Umeczonym zołnierzom Armii Czerwonej - jencom hitlerowskiego rezimu 1942-1945.

do mapki